A lagoa litoral e o areal costeiro da Frouxeira sitúanse ó Noroeste de Galicia, no termo municipal de Valdoviño (A Coruña). Esténdense a través das parroquias de Valdoviño e Lago, chegando ata Meirás. A praia está situada en dirección leste-oeste entre as puntas Frouxeira e Faluchos.

Esta lagoa e os terreos que a circundan foron propiedade da Coroa ata o século XIX, en tempos de Isabel II, en que pasaron a pertencer a José Pardo Bazán, padre da ilustre escritora Emilia Pardo Bazán. A familia acabó alleándoa en favor da Cruz Vermella, da igrexa de Santiago da Coruña e doutros particulares.

A lagoa ten 1.600 metros de longo por 500 metros de máxima anchura e a súa profundidade media non supera o metro e medio aínda que existen canles máis profundos. Atópase separada do mar por unha extensa duna litoral e é alimentada polas augas dos ríos Vilar e Castro.
Superficie: 581,1 hectáreas.
Localización: Lonxitude: -8º 09’ 54’’, latitude: 43º 36’ 22’’
Altitudes: máxima de 60 m, mínima de 0 m.

A auga da lagoa presenta unha salinidade variable segundo as épocas do ano, constituíndo un interesante ecosistema, a pesar das agresións urbanísticas que padeceu nalgunghas ocasións. De todas formas, segundo os censos da Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) son arredor de 15.000 as aves que habitan o lugar.

Puidéronse ver garzas reais, lontras, cercetas, parrulos, ánades, agachadizas, zampullinos, cormoranes grandes e varios tipos de gaivotas. Serve ademais de descanso para as aves migratorias durante ls estacións de primavera e outono. En 1978 encontrouse un estorniño pinto cunha anela inscrita en Kurgán (URSS).

Na lagoa da Frouxeira atópase unha das zonas de cría máis importante de Anas platyrhynchos e unha das escasas colonias de Anas strepera de Galicia.

Debido ó seu gran valor ornitolóxico, a lagoa da Frouxeira, non só destaca pola avifauna sedentaria presente senón tamén pola súa importancia como zona de paso e descanso de aves acuáticas nas súas rutas migratorias, dándose citas de gran interese. Por todo esto está considerada como Espacio Natural en réxime de Protección Xeral, refuxio de caza e formando parte do Programa Ramsar.

A zona sitúase nunha área de clima oceánico húmido, cun réxime mesotérmico acusado e débil sequía estacional. As temperaturas medias invernais son de 8 a 10ºC. No verán as medias localízanse arredor dos 19-20ºC , mentres que o nivel de precipitacións superan os 1 000 mm repartidos nunha terceira parte do ano. O vento dominante nesta zona é do noroeste.

XEOMORFOLOXÍA

Os cantís dominan os dous extremos da praia da Frouxeira.
Ó longo da praia esténdense formacións dunares, que en períodos interglaciares, deron lugar a un dique natural que represou as augas que baixaban desde o sur polo río Vilar, orixinando a actual lagoa. A maioría das dunas son móbiles, aínda que algunhas, aparecen hoxe en día fixadas pola vexetación.

VEXETACIÓN

A proximidade do mar condiciona o asentamento da vexetación que se distribúee segundo os gradentes de salinidade. Nas dunas colonizadas crecen musgos e liques, así como distintas especies de leguminosas e compostas. A distribución das comunidades vexetais está limitada por tres factores naturais: o relevo, a capa freática e o ambiente mariño.

Ó longo da marxe oeste da lagoa esténdese un piñeiral de repoboación (Pinus pinaster y Pinus radiata). En lugares máis húmidos, no extremo sur da lagoa, desevólvese un pequeno bosque ripario formado por ameneiros (Alnus glutinosa) e salgueiros (Salix atrocinera).

Nas zonas onde a capa freática aflora á superficie, a vexetación arbórea é substituída por extensas xunqueiras e carrizais de Cladium mariscus e Phragmites communis.

Na fronte dunar aparecen diversas especies con carácter máis halófilo, como Euphorbia paralias, Honkenya peploides, Erymgium maritimum e Pancratium maritimum.

Destaca a presencia de especies vexetais polo seu interese bioxeográfico tales como Helichrysum picardii endemismo noroccidental, Iberis procumbens, endemismo galaico-portugués, así como outras especies significativas pola súa escaseza ou rareza no contexto da flora galega como Spiranthes aestivalis, Rumex rupestris, Reichardia gaditana, Typha angustifolia e Cladium mariscus.

FAUNA

A lagoa e o areal permiten a vida a especies de distintos grupos zoolóxicos.

Dentro da ictiofauna é frecuente a presencia de peixes como a anguia (Anguilla anguilla) e o rodaballo (Psetta maxima).

Nas marxes da lagoa viven anfibios como Hyla arborea, Rana lbérica, Triturus helveticus e Triturus boscai (tritón ibérico).  

Entre as diversas especies de réptiles presentes destaca Vipera seoani.

Entre os mamíferos, a lontra (Lutra lutra) encontra na lagoa un hábitat idóneo para vivir. Tamén se pueden encontrar: Rhinolophus ferrumequinum, Rhinolophus hipposideros, Myotis myotis, Galemys pyrenaicus, Pipistrellus pipistrellus, Mustela erminea, Mustela putorius. O grupo de vertebrados máis variado é o representado polas aves, tanto sedentarias como migratorias. A lagoa é empregada como zona de paso ou estancia na migración invernal. Son abundantes as aves limícolas que se alimentan nos arenais e lameiras das ribeiras como Calidris sp., Limosa limosa e Limosa lapponica. Outras limícolas prefiren os campos e dunas como Numenius arquata, Vanellus vanellus e Pluvialis sp. Tamén poden encontrarse exemplares de: Alcedo atthis, Ardea purpurea (Garza Imperial), Caprimulgus europaeus, Chlidonias niger, Circus aeruginosus, Gavia arctica, Gavia immer, Gavia stellata, Ixobrychus minutus, Phalacrocorax carbo sinensis, Philomachus pugnax, Pluvialis apricaria, Porzana porzana, Sterna albifrons, Sterna hirundo, Sterna sandvicensis, Ardea cinerea, Anas strepera, Anas crecca, Anas platyrhynchos, Aythya ferina, Aythya fuligula, Fulica atra, Haematopus ostralegus, Charadrius hiaticula, Charadrius alexandrinus, Pluvialis squatarola, Vanellus vanellus, Calidris canutus, Calidris alba, Calidris alpina, Acrocephalus scirpaceus, Emberiza schoeniclus..

Entre os carrizais e en campos asolagados abundan entre outros Gallinula clhoropus, Limnocriptes minimus, e Anas crecca. Frecuentan as augas abertas especies como Aythya fulilgula, Aythya ferina e Fulica atra.

Outras aves acuáticas invernais comúns son Anas clypeata, Phalacrocorax carbo, P. aristotelis, etc. En épocas estivais é posible ver na lagoa Circus aeruginosus.

INTERVENCIÓNS

Por desgracia hai ocasións nas que a intervención sobre o medio natural e o seu desenvolvemento faise inevitable, a apertura dunha canle de comunicación entre a lagoa e a praia da Frouxeira é unha delas, debido á acumulación de area na boca da lagoa, esta queda illada do mar, producíndose desequilibrios no nivel da salinidade da lagoa; co fin de que non se produzan alteracións no ecosistema ábrese unha vía de comunicación que permite recuperar o fluxo natural entre as augas da lagoa e o mar.

Atopámonos outras veces ante a forzosa execución de accións máis drásticas para a protección do ecosistema da lagoa, é o caso de levantamamento dunha barreira de area para conter a inminente entrada de petróleo proviniente do naufraxio do "Prestige".